Glas Muslimana Crne Gore

Informativni portal



Kulturno nasljeđe

December 14, 2016

Džamija Hadži Ismaila u Nikšiću

More articles by »
Written by: admin
Tags: ,

Nikišić su Crnogorci osvojili 1877. godine. Padom Nikšića, najveći dio Muslimana je napustio svoje domove i otišao za osmanlijskom vojskom i naselio se u Novopazarskom sandžaku gdje je živio do Balkanskih ratova. Raspadom Osmanlijske imperije, povlačenjem vojske preko Jedrena, odseljeni nikšićki Muslimani su se rasuli po svijetu. U Nikšiću su postojale četiri džamije: Pašina džamija, Hadži Danuša, Donjogradska i džamija u Grudskoj mahali. Jedina je ostala sačuvana ona u Grudskoj mahali.

Nikšić je najprostranija opština u Crnoj Gori sa površinom od 2065 kilometara kvadratnih. Naročito brzo se Nikšić razvijao poslije Drugog svjetskog rata, tako da je sa 4 hiljade stanovnika koliko je imao 1945. godine danas narastao na blizu 80 hiljada. Na području Nikšića od sakralnih objekata najznačajniji su manastir Ostrog, Saborna crkva i jedina džamija Hadži Ismailova.

nk19

FZM-logo1tsvijetloplavoOvu džamiju sagradio je bogati trgovac hadži Ismail 1807. godine. Stavljena je pod zaštitu države 1952. godine kao istorijski spomenik ne zbog svoje arhitektonske vrijednosti nego kao jedini spomenik kulture iz doba Turaka na teritoriji Nikšića. Tako je navedeno u obrazloženju. Hadži Ismail je te iste godine sagradio i most na Duklu, na rijeci Zeti, koji i danas i ako van funkcije, postoji. Dugo se zvao Hadžov most.

U Grudskoj mahali gdje je pored Stare varoši živjelo najviše muslimanskih porodica. Naseljavajući Onogošt-Nikšic, Muslimani koji su se tu naselili, počeli su i sa izgradnjom džamija. Širenjem grada van zidina Bedema, broj takvih objekata se povećavao tako da su u samom gradu postojale 4 džamije, dok ih je 5 bilo u nešto široj okolini Nikšica. To je bila teritorija koju je obuhvatao nikšički kadiluk.

Džamije u gradu Nikšiću bile su: Donjogradska, Pašina džamija, Hadžidanuša, Hadži Ismailova tj. Grudska džamija. Džamije koje su postojale u okolini Nikšića bile su: džamija u Nudolu, džamija u Kazancima (Golija), džamija u Crkvicama (Piva), džamija u Goranskom (Piva) i džamija u Grahovu.

Najstarija džamija u Nikšiću nalazila se u njegovom dijelu koji se zvao Donji Grad, zbog čega su je često zvali i Donjogradska džamija. Nju su podigli doseljenici iz Herceg Novog i Risna. Prvi pomen o ovoj džamiji potiče iz 1695. godine. Ova džamija nije imala svoga vakufa, zbog toga što su njeni imami i hatibi tretirani i plaćani kao članovi posade u tvrđavi.

Druga džamija podignuta u Nikšicu u prvoj polovini XVIII vijeka, zvala se Hadžidanuša i bila je smještena ispred glavne gradske kapije. Nju je podigao hadži Husein Danević, Rišnjanin. Zvali su je i Krnja džamija zbog oštećenog minareta koje je stradalo prilikom borbi 1807. godine koje je vodila osmanlijska vojska sa crnogorsko-ruskim jedinicama. Šta je ova džamija posjedovala kao vakuf i ko su bili njeni službenici, nije poznato.

Glavna i najveća džamija u Nikšiću zvala se Pašina džamija. Nalazila se nedaleko od grada kod bunara zvanog Pašinac, što upućuje na zaključak o istom zadužbinaru. Džamiju je podigao izvjesni Mehmed-paša “el gazija”.

Ove tri pomenute džamije nijesu sačuvane ali su i danas, iako slabo vidljivi, ostali sačuvani temelji na kojima su ove džamije bile sagrađene.

dzamija-niksic

Četvrta džamija u gradu Nikšiću, koja i danas postoji, smještena je u Grudskoj mahali. Ovu bogomolju podigao je o svom trošku nikšički trgovac hadži Ismail Lekić, iz grudskog bratstva Mehmednikića, 1807. godine (1219. po hidžri). Džamija je podignuta na mjestu džamije koja je oštećena prilikom crnogorsko-ruskog napada na Nikšic 1807. godine.

Hadži Ismailova džamija je veoma jednostavna građevina. Kvadratna osnova je manjih dimenzija, a objekat je pokriven cetvorosvodnim krovom. Unutrašnjost džamije je takođe jednostavna.

U džamiju se ulazi kroz malo predvorje koje je podijeljeno na dva dijela, u desnom je smještena gusulhana, a u lijevom mektebska učionica, odnosno kancelarija imama ili nekog drugog službenika džamije. 

Na kamenoj ploči iznad ulaznih vrata napisan je arapsko-turskim pismom, tarih koji govori kada je i ko zidao džamiju. Slova su citka, poredjana u dva reda, a na ploci je napisan sljedeci tekst:

“U ime Boga, opšteg dobrocinitelja Milostivog,

ovu zgradu počeo je praviti do Sudnjeg dana

da bude u njoj svjetlosti

i Božjom pomoći bi dovršena,

u kojoj će radi duše mrtvoga do njenog opstanka rahmet uživati

onaj koji je podigao ovu zadužbinu, a to je Hadži Smail 1219/1807.

Neka Bog bude zadovoljan ovim njegovim radom, na Sudnjem danu,

Neka mu duši valjadne

I neka je sačuva od paklene vatre”.  

Molitveni prostor osvjetljava dnevna svjetlost sa ukupno 6 prozora (po dva prozora sa tri strane). U zidu okrenutom prema Meki nalazi se mihrab, ovalna niša, prema kojoj se vjernici okreću prilikom molitve.

Digital image

Mihrab Hadži-Ismailove džamije u Nikšiću

Hadži-Ismailova džamija ima i drveni mimber sa kojeg imam obavlja hutbu petkom prije džuma namaza.

Digital image

Mimber Hadži-Ismailove džamije u Nikšiću

U unutrašnjosti džamije nalazi se i mahfil – galerija koja je smještena duž cijelog zida iznad glavnog ulaza.

Digital image

Mahfil Hadži-Ismailove džamije u Nikšiću

Uz desni zid džamije sa vanjske strane, gledano sa glavnog ulaza, smješten je kameni minaret visine oko 15 metara. Pri njegovom gornjem dijelu nalazi se šerefet – balkon, koji služi mujezinu za pozivanje vjernika na molitvu. Minaret Haži-Ismailove džamije je izgrađen od lijepo klesanih kamenih kvadara. Osnova minareta je pravougaonog oblika da bi se nastavila u valjkastom obliku. Unutar minareta, do šerefeta vodi spiralno stepenište. Od šerefeta dimenzije minareta su neproporcionalne, što ukazuje na to da je taj dio rađen prilikom neke od sanacija džamije.

Digital image

Munare Hadži-Ismailove džamije u Nikšiću

 

Digital image

Munare Hadži-Ismailove džamije u Nikšiću

 

 

 

Pored džamije zna se da je hadži Ismail sagradio i most u Nikšiću o kome će u nastavku teksta biti više riječi.

Most na Duklu podigao je pomenuti nikšićki trgovac Hadži Ismail Lekić, a sagrađen je u isto vrijeme kao i jedina preostala džamija u Nikšiću, u Grudskoj mahali, koja, takođe, nosi njegovo ime.

Dug je 110 metara, a ukrašava ga osam polukružnih nejednakih otvora (voltova). Mjesto na kom je sagrađen predstavljalo je mjesto ukrštanja karavanskih puteva. U vrijeme osmanlijske vladavine, tim putem su trgovci išli prema Gacku, Mostaru, Foči i Višegradu.

Most na Duklu štitla je kula na mostu,a  u njoj je bio smješten sedmi buljuk (četa) regularnog tabora.

logo_fzm - Kopirati


Ovaj članak je napisan u okviru projekta “Kulturno nasljeđe Muslimana Crne Gore – internet prezentacija” koji finansira Fond za zaštitu i ostvarivanje manjinskih prava u Crnoj Gori. Članak ne predstavlja nužno službeni stav Fonda.



About the Author

admin





Matica muslimanska Crne Gore
 
 

 

Konkurs za objavljivanje rada u 9. broju časopisa ”Osvit”

Matica muslimanska Crne Gore Samostalno udruženje u oblasti kulture manjinskog muslimanskog naroda Broj: 19  10. 09. 2017. godine   O b a v j e š t e nj e o prijemu tekstova, radova, za Deveti broj časopisa OSVIT glas M...
by admin
0

 
 

Položaj Muslimana Crne Gore poslije izbora 2016. godine

Matica muslimanska Crne Gore Samostalno udruženje u oblasti kulture manjinskog muslimanskog naroda. Broj: 18 12. 06. 2017. godine     Demokratska partija socijalista predsjedniku Milu Đukanoviću     Pred...
by admin
0

 
 

Vezirova džamija u Gusinju

Vezirova džamija je najstarija džamija u Gusinju. Prema predanju, džamiju je izgradio skadarski vezir iz porodice Bušatlija, početkom 15. veka. Zbog svog značaja i svoje karakteristične arhitekture zaštićena je zakonom...
by admin
0

 




Savjet Muslimana Crne Gore

0 Comments


Be the first to comment!


Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *


Fond za zaštitu i ostvarivanje manjinskih prava u Crnoj Gori